Hoe een studiekeuzetest het leven van Lise tekende

Een vermoeide ochtend of zelfs een miserieweek. Wat er ook in Lise haar rugzak steekt: zodra ze het Medisch Pedagogisch Instituut (MPI) in Geel binnenstapt, voelt ze de switch. "Heel onbewust. Ik voelde mij slecht en dan plots niet meer." Kijk in haar ogen en je ziet het ook: haar fonkel vertelt dat ze op haar plaats zit. Sterker nog: dat ze thuiskomt op haar werk. En da’s aanstekelijk. Ook voor de acht volwassenen met een beperking die ze elke dag begeleidt. Drie jaar nadat ze afstudeerde aan Thomas More (Graduaat Orthopedagogische Begeleiding), staat ze in exact dezelfde groep waar ze ooit als stagiair binnenwandelde. "Op het einde van mijn stage lag mijn hart hier. Dus ben ik terug gaan horen of er een plekje vrij was. En dat was er."

En dan te denken dat Lise Mackiw (°2002) tot in haar laatste middelbaar interieurvormgeefster wilde worden. Tot ze op school een studiekeuzetest deed en daar iets totaal anders uitkwam: orthopedagogie. "Ik had geen flauw idee wat dat was. Ik wist niet wat de job inhield." Ze ging zoeken, las zich in en het was meteen "boenk erop".

Zonder die test had Lise vandaag dus aan een tekentafel gestaan, in plaats van in een huis met acht bewoners die elke dag opnieuw haar aandacht vragen. Twee jaar Graduaat Orthopedagogische Begeleiding in Geel volgden, met stage vanaf het eerste semester en een klasgroep waarmee ze ondanks het online-onderwijs (want ja, corona) een hechte band opbouwde. "Sommigen zijn vandaag nog mijn beste vriendinnen."

Een doorstroomhuis met acht levens

Het MPI in Geel is een voorziening voor mensen met een beperking, van licht mentaal tot ernstig en soms met bijkomende lichamelijke noden. Lise haar groep noemen ze intern een doorstroomhuis. Dat zijn volwassenen tussen 20 en 40 die net de minderjarigenwerking zijn ontgroeid en voor wie een volgende stap soms in zicht is. "Voor sommige cliënten is dit hun leven. Voor anderen werken we samen aan wassen, koken, winkelen. Zoveel dingen die je moet kunnen om alleen te wonen."

(Lees verder onder de foto's)

Om twaalf uur 's middags stapt Lise binnen. Om dan om tien uur 's avonds terug buiten te stappen. Met daartussen: activiteiten in groep begeleiden, warm eten op tafel zetten, administratie doen, medicatie voorzien,…. De avond eindigt aan de lavabo, tandenborstel in de hand. In het weekend draait ze permanentie over alle groepen heen. Drukt een collega ergens op de noodknop, dan springt ze op haar fiets. "Soms ben jij plots degene die de touwtjes in handen moet nemen. Da’s een grote verantwoordelijkheid." En dat op haar 24ste. Een crisis op zaterdagavond, een gesprek met familie waar elk woord telt en soms ook afscheid van een bewoner die overlijdt. "Collega's verschieten daar soms van en zeggen dan 'je komt zo volwassen over voor je leeftijd.' Maar voor mij voelt dat normaal en gewoon goed."

"Ze zien er toch gewoon uit zoals wij"

Wat het werk niet is, hoort Lise vaak van mensen die het van een afstand bekijken. "Mensen met een beperking: voor velen blijft dat ergens een idee, een beeld, iets anders." Tot ze er zelf eens bij waren. Zoals haar lief. "Hij zei: 'Ze zien er toch gewoon uit zoals wij.'" Lise lacht ermee, maar er zit waarheid in. "Mensen verwachten ik weet niet wat. Maar het zijn gewoon volwassenen. Met hun eigen humor, hun eigen maniertjes, hun eigen verhaal."

Het is misschien wel de grootste misvatting die ze probeert recht te zetten als ze over haar job vertelt: dit is geen zielig werk en het zijn geen zielige mensen. "Wij lachen ons hier vaak kapot."

Humor, teamwerk en grenzen

Wat maakt een goede begeleider? "Humor", antwoordt Lise bijna zonder nadenken. "Da’s misschien een cliché, maar het moet." Daarnaast: teamspeler zijn ("zonder mijn team zou ik dit niet kunnen"), geduld en sterk in je schoenen staan. "Je moet grenzen durven aangeven. Anders lopen ze daar los over."

En je moet kunnen lezen. Niet de boeken, wel de mensen. "Iemand leren lezen en dus kennen, zien wat de signalen zijn dat het wel of niet goed gaat. Dat leer je in de praktijk." Net daarom koos ze bewust voor het graduaat in plaats van de bachelor. "Bij het graduaat word je er meteen ingegooid. Je leert het uit de ervaring die je opdoet." Een voorbeeld van diezelfde week. Een gast met wie ze op maandag ruzie had gemaakt en daarna had uitgepraat, bleef er toch nog mee zitten. "Woensdagavond vroeg hij of ik met hem ging wandelen. Onderweg hebben we alles uitgesproken. Op het einde pakte hij mijn arm vast tot aan de groep." Ze lacht. "Hier doen we het voor."

(Lees verder onder de foto's)

De docenten van Thomas More speelden daarin een grote rol. Bart bijvoorbeeld. "Een super vlotte man. Een van die docenten die ook na je studie nog contact blijven houden." Vorig jaar stond hij ineens terug in het MPI: als werkplekbegeleider voor Lise haar eigen stagiair. "Dat voelde heel vertrouwd." Ze mag intussen zelf stagementor zijn. Dezelfde rol die haar ooit aan deze groep verbond. "Fijn om vandaag aan de andere kant te staan."

Niet vergeten

Ooit wil Lise hoofdopvoeder worden. Voorlopig wil ze vooral dít blijven doen. Want na drie jaar voelt het naar eigen zeggen nog altijd als de eerste week.

Op haar onderarm staan vergeet-me-nietjes getatoeëerd. Met ernaast, in letters: vergeet je nooit. "Ik heb die gezet omdat ik zelf niet vergeten wilde worden. Ik wil iets achterlaten op deze wereld. Misschien klinkt dat groots, maar ik wil wel iets betekend hebben."

Vergeet-me-nietjes. Een bloem die opvalt door níét op te vallen: klein, blauw, bescheiden. Die ergens tussen het gras staat en zegt: ik ben er ook. Dat is wat Lise doet, elke dag opnieuw, voor haar acht gasten. Ik ben er ook. Door te fonkelen. Dus nee, Lise. Vergeten worden zal je nooit.

Vertel verder!

Graduaat Orthopedagogische Begeleiding is dé opleiding voor wie zoals Lise mensen met een ondersteuningsnood wil begeleiden in hun dagelijks leven. Heel praktijkgericht, met stage vanaf het eerste semester.

Bij Thomas More kan je het volgen op:

Ken je iemand die nog twijfelt over een studierichting? Of (weer) wil instromen in de zorg? Stuur deze info gerust door. De sector heeft mensen zoals Lise hard nodig!